Samenvatting advies over wijziging van de Wet werk en bijstand

12-11-2013 15:44

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft advies uitgebracht over het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet werk en bijstand en enkele andere sociale zekerheidswetten (Wet maatregelen Wet werk en bijstand en enkele andere wetten). Het wetsvoorstel is op 12 november 2013 bij de Tweede Kamer ingediend. Daarmee is ook het advies van de Raad van State openbaar geworden.

 

Inhoud voorstel

Het wetsvoorstel voert in de Wet werk en bijstand (WWB) een zogenoemde kostendelersnorm in. Verder wordt in de AOW het delen van kosten door mensen die hun hoofdverblijf in dezelfde woning hebben bepalend voor de hoogte van de uitkering. Ook worden gemeenten verplicht een tegenprestatie te verlangen van bijstandsgerechtigden en moeten zij een bijstandsuitkering weigeren voor een periode van drie maanden indien de bijstandsgerechtigde niet voldoet aan een aantal nader geformuleerde verplichtingen.

 

Inperking beleidsvrijheid

Gelet op de dragende gedachten (autonome uitvoering door gemeenten) achter de WWB, is de Afdeling advisering van oordeel dat inperking van de beleidsvrijheid van gemeenten een toereikende motivering behoeft. Dit geldt zowel voor het opleggen van de plicht tot tegenprestatie als voor de uniformering van arbeidsverplichtingen.

 

Uitwerking

De Afdeling advisering heeft begrip voor de keuze van de kostendelersnorm in de WWB, maar vraagt aandacht voor de uitwerking van deze norm in een aantal situaties, mede in het licht van de hervorming in de langdurige zorg. De voorgestelde uitkeringsnormering bij samenwonen in de AOW kan om soortgelijke redenen aanleiding geven tot ongewenste neveneffecten en onduidelijkheden. De Afdeling advisering vraagt hiervoor aandacht.

 

Verplichtingen

Gemeenten worden verplicht tot het opleggen van een maatregel tot het weigeren van een bijstandsuitkering indien niet voldaan wordt aan een aantal nader geformuleerde verplichtingen. Deze maatregel betreft naar het oordeel van de Afdeling advisering een punitieve sanctie die niet proportioneel is. Om die reden adviseert zij van de maatregel af te zien.   Daarnaast is de Afdeling advisering van oordeel dat het opnemen van een zelfstandige verplichting tot het zich onthouden van zeer ernstige misdragingen een norm betreft die zich tot iedereen richt waarvoor het strafrecht (in plaats van het bestuursrecht) het meest aangewezen kader is. De zorgplicht van de overheid met betrekking tot de bijstand behoeft naar het oordeel van de Afdeling advisering een nadere toelichting. Ten slotte wijst de Afdeling advisering erop dat het afschaffen van de categoriale bijstand gevolgen kan hebben voor de desbetreffende categorie bijstandsgerechtigden.

 

Conclusie

De Afdeling advisering komt gelet op haar conclusies over de inperking van de beleidsvrijheid van gemeenten, het punt van de arbeidsverplichtingen, de vereiste tegenprestatie en het verplichten tot weigeren van de bijstandsuitkering in geval van zeer ernstige misdragingen tot het oordeel dat het wetsvoorstel nader dient te worden overwogen. Voor de rest zou het wetsvoorstel op enkele punten moeten worden aangepast.

 

Lees  de volledige tekst van het advies van de Raad van State en het nader rapport van de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op :

 http://www.raadvanstate.nl/adviezen/advies.html?id=11020