Vuurwerkramp // Zoon overleden vuurwerkrampdirecteur doet aangifte tegen OM en ministerie VWS van ambtelijke afpersing, misbruik van gezag, het dwarsbomen van de rechtsgang, verduistering en valsheid in geschrifte.
De zoon van Rudi Bakker, de oud-eigenaar van het bedrijf dat betrokken was bij de vuurwerkramp in Enschede, heeft opnieuw aangifte gedaan tegen het ministerie van Verkeer en Waterstaat en het Openbaar Ministerie. Aanleiding is een brief van TNO, die verzwegen bleef in de gerechtelijke procedure.
In het gerechtelijke onderzoek naar de vuurwerkramp zou de brief, die in het voordeel had kunnen spreken van vuurwerkbedrijf SE Fireworks, niet boven water zijn gekomen. Voor de zoon van de inmiddels overleden Rudi Bakker aanleiding om weer aangifte te doen tegen het OM en bewindslieden en ambtenaren van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Na het overlijden van de vuurwerkdirecteur zette de rechtbank de procedure stop.
Met het doen van de nieuwe aangifte wil zoon Raymond Bakker een statement maken. "Met het overlijden van mijn vader zijn de gepleegde misdrijven niet uitgewist."
De zoons van Rudie Bakker lieten na diens overlijden al weten de strijd van hun vader voort te zetten. Bakker jr. doet daarom nu aangifte van ambtelijke afpersing, misbruik van gezag, het dwarsbomen van de rechtsgang, verduistering en valsheid in geschrifte.
'Niet-ontvankelijk'
De aangifte van Bakker sr. werd aanvankelijk geseponeerd, waarna hij een klachtenprocedure startte. Die liep nog toen hij overleed. Omdat er sprake moet zijn van een rechtstreeks zelfstandig belang, werd het bezwaar een week na Bakkers' overlijden niet-ontvankelijk verklaard.
'Louter op formele gronden', stelt Bakker jr. in zijn aangifte. Hij claimt zelf ook een rechtstreeks zelfstandig belang te hebben. Niet alleen als nabestaande en rechtsopvolger, maar ook persoonlijk.
Er is een geheime afspraak gemaakt om documenten achter te houden om de minister te beschermen
Raymond Bakker
Aanleiding voor Bakker sr. om aangifte te doen tegen VWS en het OM waren documenten van zes jaar vóór en twee jaar ná de vuurwerkramp in 2000 in Enschede. De aangifte van Bakker jr. draait om dezelfde documenten.
'Ernstige twijfels'
Het gaat om een brief van onderzoeksbureau TNO aan het ministerie van VWS uit 1994 over vuurwerkclassificaties. Bij een controle van containers uit de Rotterdamse haven rezen er 'ernstige twijfels' over de classificatie van het vuurwerk dat daarin zat. Dat leek veel zwaarder dan de etiketten vermeldden en daarom grotere risico’s op te leveren bij vervoer en opslag.
Daar kwam nog een probleem bij: Nederland kan en mag geclassificeerd vuurwerk niet tegenhouden. Het moet toestemming geven voor vervoer en opslag. De inspecteur dringt in de brief aan op overleg met China, waar het vuurwerk vandaan komt. De gecontroleerde containers waren bestemd voor SE Fireworks, het Enschedese bedrijf dat zes jaar later in 2000 de lucht in zou vliegen.
TNO was extra alert op de classificaties sinds een vuurwerkbedrijf in Culemborg explodeerde. Dat gebeurde in 1991, iets meer dan drie jaar voor de brief werd verstuurd.
De brief van TNO aan VWS uit 1994. Brief verdween in de la
Het ministerie deed niets met de informatie. Na de ramp in Enschede werd de brief in de la gehouden. Hij duikt wel op als er informatie wordt verzameld voor de Commissie onderzoek vuurwerkramp, maar de commissie krijgt de brief uiteindelijk niet. Het document wordt ook buiten andere informatieverzoeken gehouden.
Dit blijkt dan weer uit interne documenten uit 2002. De landsadvocaat is dan bezig met de civiele procedure van inwoners van Enschede tegen de staat en het ministerie zoekt uit waarom de TNO-brief na de ramp het daglicht niet meer zag. De landsadvocaat krijgt de brief wel in handen, maar de rechter niet. Ook de rechters in de strafzaak tegen Rudi Bakker, die loopt van februari 2001 tot mei 2003, krijgen de brief niet te zien.
'Men wil de minister beschermen' staat er te lezen in correspondentie tussen ambtenaren die zich afvragen wat ze er mee moeten. Dat motief om de brief binnenskamers te houden komt meermaals in de stukken terug.
Geheimhoudingsverklaring
Als Bakker jr. in december 2020 inzage in de stukken krijgt, wordt hem een geheimhoudingsverklaring voorgelegd. Inclusief een vrijwaring voor aansprakelijkheid van de staat, als gevolg van de inzage. Bakker weigert. De documenten komen pas een paar jaar later boven water na een nieuw informatieverzoek.
In zijn aangifte verwijt Bakker jr. de betrokken ambtenaren en ministeries hem onder druk te hebben gezet en ontlastende informatie te hebben verzwegen. De beslissing om de brief van TNO uit 1994 niet voor te leggen aan onderzoekers en de rechter, heeft de uitkomsten van onderzoeken en rechtszaken volgens hem beïnvloed.
Aansprakelijkheid
De aansprakelijkheid van de staat is wat hem betreft onderbelicht gebleven, en de verantwoordelijkheid van Bakker sr. groter voorgesteld dan die was. Het ministerie wist dat het vuurwerk gevaarlijker was dan werd aangenomen, maar deed niets.
De brief die de rol van de staat zou aantonen werd na de vuurwerkramp in Enschede in de la gehouden. "Om politieke en financiële aansprakelijkheid van de staat te voorkomen", aldus Bakker jr. in zijn aangifte.
i.s.m. https://www.1twente.nl/enschede